Η Ελλάδα βγήκε στις Αγορές! Εκόπρισε η φορβάς εις το αλώνιον!
γράφει ο ΣΠΥΡΟΣ ΣΤΑΘΑΚΗΣ
Μετά από 4 χρόνια αποκλεισμού, η Ελλάδα βγήκε στις αγορές. Αλλά αυτό δυστυχώς δεν σημαίνει, ότι αυτομάτως λύθηκαν και όλα τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα μας. Η μελλοντική οικονομική πορεία της Ελλάδας και ως εκ τούτου η ικανότητα να επιστρέψει στις αγορές, δεν πρόκειται να ανακτηθεί εν μία νυκτί. Πρόκειται για μία διαδικασία, που σίγουρα θα πάρει χρόνο.Ούτε είναι και το τέλος των δεινών για τους Έλληνες πολίτες.
Μπορεί να θεωρείται σημείο καμπής για την ελληνική οικονομία η επιστροφή της Ελλάδας στις αγορές, μετά από 4 χρόνια αποκλεισμού, με την έκδοση 5ετούς ομολόγου, αλλά αυτό να σημαίνει ότι δεν παραμένουν ακανθώδη προβλήματα, όπως το υπέρογκο χρέος και κοινωνικοί εφιάλτες όπως η υψηλή ανεργία που έχει κολλήσει στο 28% και συνεπώς είναι πρώιμο να μιλάμε για μακροπρόθεσμη οικονομική σταθερότητα. Και αυτή είναι η όλη ουσία του πράγματος.Έτσι, μετά τα «πανηγύρια», οι ίδιοι οι δανειστές μας έσπευσαν να προσγειώσουν την κυβέρνηση στην πραγματικότητα. Οι δηλώσεις της γενικής διευθύντριας του ΔΝΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, του προέδρου της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, και του επικεφαλής του Eurogroup, Γερούν Ντάισελμπλουμ, Είναι χαρακτηριστικές: Κάτι καλό γίνεται στην Ελλάδα, όμως το ταξίδι δεν έχει τελειώσει, υπάρχουν ακόμα και άλλες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που πρέπει να ολοκληρωθούν και πολύ δουλειά που πρέπει να γίνει στην πορεία.Το γεγονός ότι η έκδοση του 5ετούς ομολόγου θεωρείται πετυχημένη, δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα θα μπορεί πλέον να δανείζεται απρόσκοπτα από τις αγορές. Σε κάθε περίπτωση, η προσπάθεια δημοσιονομικής προσαρμογής πρέπει να συνεχιστεί, όπως και οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.
Ας αφήσουμε λοιπόν στην άκρη τη θριαμβολογία της κυβέρνησης, και ας δούμε πως έχουν πραγματικά τα πράγματα.Η Αθήνα δεν μπορεί ακόμη να κάνει λόγο περί πλήρους επιστροφής της στη χρηματοδότηση της από τις αγορές ομολόγων. Αν μια χώρα πάει στις αγορές μία φορά, με ένα είδος ομολόγου, αυτό δεν σημαίνει ότι έχει ανακτήσει πλήρη πρόσβαση στις αγορές, ότι είναι σε θέση να αναχρηματοδοτήσει τα δάνειά της με ένα λογικό τίμημα.
Επιπλέον, η Ελλάδα είναι μία χώρα υπερχρεωμένη. Στα τέλη του 2009, όταν η κρίση χρέους μας χτύπαγε την πόρτα, το δημόσιο χρέος ήταν στα 299,6 δις ευρώ ή 129,3% του ΑΕΠ. Στο τέλος του 2013 έκλεισε στα 318,7 δις ευρώ ή 175,1% του ΑΕΠ. Με άλλα λόγια, παρά τα δύο μνημόνια, ένα κούρεμα ομολόγων και μία επαναγορά χρέους, την περίοδο 2009-2013 έχουμε αύξηση του χρέους κατά 19,1 δις ευρώ. Την ίδια περίοδο δε, το εθνικό μας εισόδημα έχει μειωθεί τουλάχιστον κατά 25%.
Αυτό δεν επιτρέπει, σύμφωνα με αρκετούς οικονομικούς αναλυτές, να επικρατήσει η ψευδαίσθηση ότι η Ελλάδα θα μπορέσει να καλύψει στις κεφαλαιαγορές τις μελλοντικές χρηματοδοτικές της ανάγκες, οι οποίες εξακολουθούν να είναι σημαντικές, ακριβώς λόγω του όγκου του χρέους της. Και πράγματι, οι χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας τα επόμενα δύο χρόνια είναι μεγάλες. Το 2015 και 2016, οι δαπάνες για χρεολύσια και τόκους φτάνουν τα 34,9 δις ευρώ. Αν προστεθούν και οι φετινές δαπάνες, 30,9 δις ευρώ περίπου, τότε οι ανάγκες εξυπηρέτησης του χρέους την περίοδο 2014-2016 φτάνουν συνολικά τα 65,8 δις ευρώ.Εάν λοιπόν δει κανείς το μέγεθος του κρατικού χρέους και τις αναχρηματοδοτικές του ανάγκες για τα επόμενα χρόνια, και με τα επιτόκια να εξακολουθούν να είναι υψηλά για τα δεδομένα του κρατικού προϋπολογισμού, τότε δύσκολα θα επιτευχθεί η πλήρης πρόσβαση στις αγορές ομολόγων σύντομα, και ενδεχομένως να χρειαστεί και νέο πρόγραμμα στήριξης από την τρόικα.Οπότε το συμπέρασμα είναι, ότι η υπεραισιοδοξία μάλλον δεν κάνει καλό, στην προκειμένη περίπτωση!
